เมื่อเข้าสู่ช่วงปลายเดือนกันยายนถึงเดือนตุลาคม บรรยากาศตามเมืองต่าง ๆ ในญี่ปุ่นจะเริ่มเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด ทั้งศูนย์การค้า ร้านขนม คาเฟ่ สวนสนุก และย่านท่องเที่ยวต่างพากันประดับด้วยสีส้ม สีดำ และสีม่วง พร้อมฟักทอง ผี แม่มด และตัวละครแฟนตาซีที่บอกให้รู้ว่า Halloween กำลังมาถึง

แต่ Halloween ในญี่ปุ่นไม่ได้เหมือนกับภาพที่หลายคนคุ้นเคยจากภาพยนตร์ตะวันตกเสียทั้งหมด เพราะญี่ปุ่นได้นำวัฒนธรรมนี้มาผสมกับความชื่นชอบเรื่อง คอสเพลย์ คาแรกเตอร์ การถ่ายรูป สินค้าตามฤดูกาล และขนมหวาน จนเกิดเป็น Halloween ในแบบของตัวเอง

ในช่วงนี้ เราจึงสามารถพบทั้งคนแต่งชุดแฟนซีแบบน่ารัก การแต่งหน้า Horror อย่างจริงจัง ขนมแพ็กเกจ Halloween และสินค้าลิมิเต็ดที่มีขายเพียงไม่กี่สัปดาห์

และเมื่อพูดถึง “ขนม” ที่อยู่คู่กับคนญี่ปุ่นมาหลายรุ่น หนึ่งในชื่อที่น่าสนใจมากก็คือ Milky หรือ ミルキー ลูกอมรสนมของ Fujiya ที่มาพร้อมกับตัวละคร Peko-chan หรือ เปโกะจัง

✦ Halloween เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของญี่ปุ่นได้อย่างไร?

Halloween ไม่ใช่เทศกาลดั้งเดิมของญี่ปุ่น ญี่ปุ่นเองมีเทศกาลและประเพณีเกี่ยวกับบรรพบุรุษหรือวิญญาณ เช่น Obon อยู่แล้ว ส่วน Halloween แบบที่เห็นในปัจจุบันเป็นวัฒนธรรมจากต่างประเทศที่ค่อย ๆ เติบโตผ่านธุรกิจบันเทิง สวนสนุก ร้านค้า และวัฒนธรรมป๊อป

หนึ่งในเหตุการณ์ที่มักถูกกล่าวถึงในการเติบโตของ Halloween สมัยใหม่ในญี่ปุ่น คือกิจกรรม Halloween ของ Tokyo Disneyland ซึ่งเริ่มจัด Halloween Event ครั้งแรกในปี 1997

ในช่วงแรกกิจกรรมมีขนาดเล็กกว่าปัจจุบันมาก แต่เมื่อวัฒนธรรม Halloween เริ่มได้รับความนิยม กิจกรรมก็ขยายไปยังสวนสนุก ห้างสรรพสินค้า ร้านอาหาร คาเฟ่ โรงเรียน และกิจกรรมของชุมชน

✦ Halloween ญี่ปุ่นมีทั้งความน่ารักและความน่ากลัว

หากเดินตามร้านค้าในญี่ปุ่นช่วงเดือนตุลาคม จะสังเกตได้ว่า Halloween ไม่ได้ถูกนำเสนอในแบบน่ากลัวเพียงอย่างเดียว

เราสามารถเห็นฟักทองที่กำลังยิ้ม ผีน้อยหน้าตาน่ารัก แมวดำ แม่มดตัวจิ๋ว รวมถึงตัวละครจากอนิเมะ เกม และ Character Brand ต่าง ๆ ที่เปลี่ยนชุดมาอยู่ในธีม Halloween

จึงเกิดบรรยากาศที่อาจเรียกว่า Kawaii Halloween ซึ่งให้ความรู้สึกน่ารัก สนุก และเหมาะกับการถ่ายรูปมากกว่าความสยองขวัญแบบเต็มรูปแบบ

แต่ในอีกด้านหนึ่ง ญี่ปุ่นก็มีวัฒนธรรมคอสเพลย์ที่จริงจังมาก ผู้ที่ชื่นชอบ Halloween อาจเตรียมทั้งชุด วิกผม คอนแทคเลนส์ เครื่องประดับ และ Special Effects Makeup เพื่อเปลี่ยนตัวเองเป็นซอมบี้ ผี หรือ Character จากภาพยนตร์

✦ Trick or Treat ในญี่ปุ่นเป็นอย่างไร?

หากเคยดูภาพยนตร์อเมริกัน หลายคนคงคุ้นกับภาพเด็ก ๆ แต่งชุด Halloween แล้วเดินไปเคาะประตูบ้านในละแวกที่พักพร้อมพูดว่า “Trick or Treat!” เพื่อขอขนม

แต่รูปแบบนี้ไม่ได้เกิดขึ้นทั่วไปในทุกย่านของญี่ปุ่น กิจกรรม Trick or Treat มักจัดภายในพื้นที่ที่กำหนดไว้ เช่น ศูนย์การค้า ถนนช็อปปิง สวนสนุก โรงเรียน หรือกิจกรรมของชุมชน

ร้านที่เข้าร่วมกิจกรรมอาจแจกช็อกโกแลต ลูกอม หรือขนมชิ้นเล็กให้กับเด็กที่แต่งชุดมาเข้าร่วม นี่จึงเป็นอีกเหตุผลที่ “ขนม” มีบทบาทสำคัญมากใน Halloween ของญี่ปุ่น

✦ Halloween กลายเป็นฤดูกาลของร้านค้า

สิ่งที่ทำให้ Halloween ในญี่ปุ่นน่าสนใจสำหรับนักท่องเที่ยว คือเราไม่จำเป็นต้องไปงาน Halloween โดยเฉพาะก็สามารถสัมผัสบรรยากาศได้

เพียงเดินเข้าไปในห้าง ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ หรือร้านขนม เราก็อาจพบ Chocolate Box สีส้ม ขนมรูปฟักทอง เค้กรูปผี Gift Set สำหรับ Halloween หรือแพ็กเกจ Character รุ่นพิเศษ

สิ่งนี้เข้ากับวัฒนธรรม Seasonal Product ของญี่ปุ่นเป็นอย่างดี เพราะร้านค้าญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการเปลี่ยนสินค้าและ Display ให้สอดคล้องกับฤดูกาลอยู่แล้ว

ฤดูใบไม้ผลิมีซากุระ ฤดูร้อนมีรสเมลอนหรือเลมอน ฤดูใบไม้ร่วงมีเกาลัด มันหวานและฟักทอง ส่วนช่วงปลายปีจะเข้าสู่ Strawberry, Chocolate และ Christmas

Halloween จึงกลายเป็นอีกหนึ่ง “ฤดูกาลการตลาด” ที่เข้ากับวิถีการค้าของญี่ปุ่นได้อย่างเป็นธรรมชาติ

✦ Halloween ที่ Shibuya กับกฎที่ควรรู้

เมื่อพูดถึง Halloween ในญี่ปุ่น ชื่อของ Shibuya มักถูกพูดถึงเสมอ เพราะในอดีตบริเวณรอบสถานี Shibuya และ Scramble Crossing เคยเป็นจุดรวมตัวของผู้แต่งคอสเพลย์จำนวนมากในช่วง Halloween

อย่างไรก็ตาม เมื่อจำนวนผู้เข้าร่วมเพิ่มขึ้น ปัญหาเรื่องฝูงชน ขยะ เสียงดัง และการดื่มแอลกอฮอล์ในพื้นที่สาธารณะก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย

ปัจจุบัน Shibuya จึงมีมาตรการควบคุมพื้นที่เข้มงวดกว่าในอดีต และนักท่องเที่ยวไม่ควรนำภาพจาก Shibuya Halloween เมื่อหลายปีก่อนมาใช้เป็นข้อมูลสำหรับวางแผนเที่ยวในปัจจุบัน

✦ จาก Halloween มารู้จัก Milky ลูกอมอายุ 75 ปี

เมื่อพูดถึง Halloween เราย่อมหนีไม่พ้นเรื่องของขนม และหากต้องเลือกขนมญี่ปุ่นหนึ่งอย่างมาเล่าเรื่องวัฒนธรรมญี่ปุ่น Milky ถือเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจมาก

Milky เป็นลูกอมของบริษัท Fujiya หรือ 不二家 โดยเริ่มวางจำหน่ายในปี 1951 ทำให้ในปี 2026 ผลิตภัณฑ์นี้มีอายุครบ 75 ปี

บนถุง Milky รุ่นปี 2026 จึงสามารถเห็นเครื่องหมาย 75th Anniversary และคำว่า SINCE 1951 ซึ่งเป็นการย้ำถึงประวัติอันยาวนานของขนมชนิดนี้

✦ Peko-chan ตัวละครที่อยู่คู่ Fujiya

สิ่งที่ทำให้ Milky แตกต่างจากลูกอมธรรมดาคือการมี Character ที่แข็งแรงมากอย่าง Peko-chan

Peko-chan เป็นเด็กผู้หญิงที่มีเอกลักษณ์ด้วยการแลบลิ้นไปด้านข้าง และปรากฏอยู่บนสินค้า ร้านค้า และสื่อของ Fujiya มานานหลายสิบปี

สำหรับคนญี่ปุ่นจำนวนมาก ภาพของ Peko-chan ไม่ได้เชื่อมโยงเพียงกับลูกอม Milky แต่ยังรวมถึงร้าน Fujiya เค้กวันเกิด และความทรงจำในวัยเด็กด้วย

นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ Milky สามารถอยู่ได้นานถึง 75 ปี เพราะสิ่งที่ผู้บริโภคได้รับไม่ได้มีเพียงรสชาติ แต่ยังมี Character และความรู้สึก Nostalgia อยู่ด้วย

✦ อย่าเพิ่งทิ้งกระดาษห่อ Milky

อีกหนึ่งความสนุกของ Milky ที่นักท่องเที่ยวไทยอาจมองข้าม คือ ลวดลายบนกระดาษห่อ

กระดาษห่อบางชิ้นอาจมี Lucky Item หรือลวดลายพิเศษซ่อนอยู่ เช่น เครื่องหมายที่มีความหมายเกี่ยวกับความโชคดี ใบโคลเวอร์สี่แฉก ตัวอักษร หรือภาพ Peko-chan ในรูปแบบต่าง ๆ

หนึ่งในกิจกรรมที่แฟน Milky รู้จักกันคือการมองหา 10 Peko หรือ 10ペコ ซึ่งเป็นการหากระดาษห่อที่สามารถนับใบหน้า Peko-chan แบบสมบูรณ์ได้ครบ 10 หน้าโดยไม่ถูกขอบกระดาษตัดออก

✦ Milky กับ Halloween เกี่ยวกันอย่างไร?

Milky ไม่ได้ถือกำเนิดขึ้นมาเพื่อ Halloween และไม่ใช่ลูกอม Halloween โดยเฉพาะ

แต่สิ่งที่ทำให้ Milky เชื่อมโยงกับวัฒนธรรม Halloween ของญี่ปุ่นได้ดี คือแนวคิดเดียวกันที่ประกอบด้วย ขนม + Character + Packaging + ความสนุก

สำหรับเด็กหนึ่งคน ลูกอมหนึ่งเม็ดอาจเป็นเพียงของหวาน แต่เมื่อมีตัวละครอยู่บนกระดาษห่อ มี Lucky Item ให้ค้นหา หรือมีแพ็กเกจพิเศษตามฤดูกาล ลูกอมธรรมดาก็สามารถกลายเป็นประสบการณ์เล็ก ๆ ได้ทันที

นี่เป็นเหตุผลเดียวกับที่ Halloween สามารถเติบโตในญี่ปุ่นได้ดี เพราะเข้ากับวัฒนธรรม Character, Limited Edition และ Seasonal Product ที่คนญี่ปุ่นคุ้นเคยอยู่แล้ว

✦ เที่ยวญี่ปุ่นช่วง Halloween ลองมองหาสิ่งเหล่านี้

หากเดินทางไปญี่ปุ่นในช่วงปลายเดือนกันยายนถึงเดือนตุลาคม ลองไม่จำกัดตัวเองอยู่เฉพาะงาน Halloween ขนาดใหญ่

และหากเห็นถุงสีแดงที่เขียนคำว่า Milky พร้อมภาพ Peko-chan ลองซื้อกลับมาสักถุง

นอกจากจะได้ลองลูกอมที่อยู่คู่ญี่ปุ่นมาตั้งแต่ปี 1951 แล้ว หลังจากกินเสร็จก็อย่าเพิ่งรีบทิ้งกระดาษห่อ ลองกางออกมาดูว่า Peko-chan บนกระดาษของคุณมีอะไรซ่อนอยู่หรือไม่

✦ สรุป Halloween แบบญี่ปุ่น

เสน่ห์ของ Halloween ในญี่ปุ่นไม่ได้อยู่ที่การพยายามฉลองให้เหมือนประเทศต้นกำเนิด แต่เป็นการนำวัฒนธรรมจากต่างประเทศมาปรับให้เข้ากับสิ่งที่ญี่ปุ่นถนัด

หากมองให้ลึกลงไป Halloween ในญี่ปุ่นจึงไม่ใช่เพียงคืนวันที่ 31 ตุลาคม แต่เป็น “ฤดูกาล” ที่ค่อย ๆ เปลี่ยนสีของเมือง ร้านค้า ขนม และแฟชั่นตั้งแต่หลายสัปดาห์ก่อนวันจริง

และบางครั้งสิ่งที่เล่าเรื่องญี่ปุ่นได้ดีที่สุดอาจไม่ใช่แลนด์มาร์กขนาดใหญ่ แต่อาจเป็นเพียงลูกอมหนึ่งเม็ด กระดาษห่อหนึ่งชิ้น หรือ Peko-chan ตัวเล็ก ๆ ที่ยังคงอยู่กับคนญี่ปุ่นมานานกว่าเจ็ดทศวรรษ

สำหรับใครที่กำลังวางแผนเที่ยวญี่ปุ่นช่วง Halloween อย่าลืมเตรียมเรื่องอินเทอร์เน็ตไว้ด้วย เพราะทั้งการเปิด Google Maps, เช็กเส้นทางรถไฟ, หาร้านขนม, ดูเวลาอีเวนต์ หรืออัปโหลดรูปคอสเพลย์ระหว่างทริป ล้วนต้องใช้อินเทอร์เน็ตตลอดการเดินทาง

ถ้าอยากเตรียมให้พร้อมตั้งแต่ก่อนบิน สามารถเลือก NihonSIM สำหรับทริปญี่ปุ่น หรือดูแพ็กเกจ TRAVeSIM สำหรับการเดินทางต่างประเทศ เพื่อให้เชื่อมต่อได้สะดวกระหว่างเที่ยว

✦ อ้างอิง (References)

• Fujiya — Milky Official Website: https://www.fujiya-peko.co.jp/milky/

• Fujiya — Company History / Milky & Peko-chan: https://www.fujiya-peko.co.jp/company/about/history/

• Fujiya — Peko-chan Official Information: https://www.fujiya-peko.co.jp/pekoroom/

• Tokyo Disney Resort — Halloween History / Official Blog: https://www.tokyodisneyresort.jp/

• Shibuya City — Rules and Information for the Shibuya Station Area: https://www.city.shibuya.tokyo.jp/