เฮอันจิงงู เซ็ตสึบุนไซ (Heian-jingū Shrine Setsubun - 平安神宮 節分祭) คือ เทศกาลฉลองวันสิ้นสุดฤดูหนาวเพื่อเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ จัดขึ้นที่ศาลเจ้าเฮอัน จิงงู ในเกียวโต ซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นที่จัดงานที่อลังการและย้อนยุคที่สุดแห่งหนึ่ง เพราะเขาจำลองพิธีกรรมในราชสำนักสมัยเฮอันมาแบบเป๊ะๆ เป็นหนึ่งในงานไล่สิ่งชั่วร้ายต้อนรับฤดูใบไม้ผลิที่ใหญ่และงดงามที่สุดของเกียวโตเลยค่ะ สำหรับปี 2026 งานเฮอันจิงงู เซ็ตสึบุนไซ จะจัดขึ้นในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2026 ค่ะ
Contents
✦ ความหมายของเซ็ตสึบุน
เซ็ตสึบุน หมายถึง วันก่อนเข้าสู่ฤดูใหม่ โดยเฉพาะวันก่อนเริ่มฤดูใบไม้ผลิตามปฏิทินโบร าณของญี่ปุ่น ซึ่งตรงกับช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าในวันเปลี่ยนผ่านระหว่างปีเก่ากับปีใหม่นี้ เป็นช่วงเวลาที่พลังไม่ดีหรือสิ่งชั่วร้ายอาจแทรกเข้ามาได้ จึงเกิดประเพณีมาเมะมากิ (Mame-maki) หรือพิธีขับไล่สิ่งชั่วร้ายด้วยการปาถั่วใส่ยักษ์ (โอนิ) เพื่อปัดเป่าความโชคร้ายและเชิญความโชคดีเข้าบ้าน
✦ วิธีการเดินทางไป ศาลเจ้าเฮอัน จิงงู
วิธีการเดินทางที่ไวและสะดวกที่สุดคือ เดินทางโดยรถไฟใต้ดินค่ะ
ลงที่สถานี Higashiyama Station สาย Tozai Line ให้ออกจากสถานีที่ ทางออก 1 (Exit 1) แล้วเดินขึ้นไปทางเหนือประมาณ 10 นาที จะเห็น เสาโทริอิยักษ์สีแดง ตั้งเด่นอยู่กลางถนน เดินตรงไปตามทางนั้นจะเจอศาลเจ้าค่ะ
✦ พิธีในงาน เฮอันจิงงู เซ็ตสึบุนไซ
พิธี Daina-no-gi (พิธีกรรมไล่ผีแบบโบราณ)
เป็นการจำลองพิธีไล่สิ่งชั่วร้ายในราชสำนักสมัยศตวรรษที่ 8-12 ผู้เข้าร่วมจะแต่งกายด้วยชุดโบราณ มีตัวเอกคือ หมอผีผู้มีสีดวงตา (Hōsōshi - 方相氏) ถือหอก จะออกมาขับไล่เหล่ายักษ์ เป็นการจำลองพิธีปัดเป่าภัยร้ายจากราชสำนักในอดีต เสียงกลองและเครื่องดนตรีโบราณบรรเลงประกอบ สร้างบรรยากาศขลังและทรงพลังมาก
ผู้ภาพจาก kyoto-tabiya.com
การร่ายรำและปีศาจ/ยักษ์
ในช่วงบ่ายจะมี ยักษ์ตัวใหญ่ สีแดง สีน้ำเงิน และสีดำ บุกเข้ามาในบริเวณศาลเจ้าเพื่อสร้างความวุ่นวาย จากนั้นจะมีการแสดงละครรำ Kyogen (ละครตลกโบราณ) ให้ชมกั น
พิธีปาถั่ว (Mamemaki)
เมื่อปีศาจบุกมาถึง เหล่านักบวชและไมโกะ จะทำการปาถั่วเหลืองคั่วใส่ยักษ์ พร้อมตะโกนว่า Oni wa soto! Fuku wa uchi! ความหมายคือ ปีศาจออกไป ความสุขจงเข้ามา! ถั่วเหลืองคั่วจะถูกโปรยลงมาจากแท่นพิธี หากใครรับซองถั่วได้ ที่ศาลเจ้ามักจะห่อเป็นซองเล็กๆ สีขาว ถือว่าเป็นสิริมงคลอย่างยิ่ง
ทำไมต้องเป็น ถั่วเหลืองคั่ว?
ความเชื่อโบราณบอกว่า ถ้าใช้ถั่วดิบปาไล่ผี แล้วถั่วนั้น เผลอไปงอกโตอยู่ที่พื้น ความซวยหรือสิ่งชั่วร้ายก็จะกลับมา การคั่วถั่วเหลืองให้สุกจึงเป็นการกำจัดพลังงานชีวิตไม่ให้มันเติบโตขึ้นมาได้อีกค่ะ
พิธีเผาไม้ขอพร (Ohitaki)
ปิดท้ายช่วงเย็น พิธีกรรมส่งท้ายที่ศักดิ์สิทธิ์ด้วย ด้วยการจุดไฟเผาแผ่นไม้ขอพรจำนวนมาก เพื่อส่งคำอธิษฐานไปถึงเทพเจ้าและชำระล้างสิ่งไม่ดี
คนทั่วไปสามารถเข้าร่วมนี้ได้ ก่อนเริ่มพิธี ซื้อแผ่นไม้ขอพรเล็กๆ ราคาประมาณ 300-500 เยน
แล้วเขียนชื่อ-นามสกุล และคำอธิษฐานลงบนไม้ เช่น ขอให้สุขภาพแข็งแรง, ค้าขายร่ำรวย หรือสอบผ่าน
แผ่นไม้จะถูกนำไปวางซ้อนกันเป็นกองสูง และนักบวชจะจุดไฟเผาไม้ทั้งหมดพร้อมกัน
✦ ตารางเวลากิจกรรมโดยประมาณ
12:00 น. – การแสดงละครตลก Kyogen
14:00 น. – พิธี Daina-no-gi (พิธีโบราณ)
15:00 น. – ปีศาจบุก และพิธีปาถั่วโดยไมโกะ
15:30 น. – พิธีเผาไม้ขอพร Ohitaki
บริเวณลานพิธีเข้าชมได้ฟรี ยกเว้นถ้าจะเข้าไปเดินชมสว นด้านในศาลเจ้าถึงจะมีค่าธรรมเนียม
แนะนำให้ไปถึงก่อนเวลาสัก 1 ชม. เพราะคนเข้าร่วมเยอะมาก โดยเฉพาะช่วงปาถั่วที่ทุกคนอยากจะได้ถั่วถุงนำโชคกลับบ้าน
✦ บทสรุป
หากคุณมีโอกาสมาเยือนญี่ปุ่นในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ ลองแวะสัมผัสบรรยากาศงานเซ็ตสึบุน ที่ศาลเจ้าชื่อดังอย่างเฮอันจิงงู ดูสักครั้ง รับรองว่าคุณจะได้เห็นทั้งพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ การโปรยถั่วจากเวทีใหญ่ เสียงหัวเราะของผู้คน และพลังแห่ง "ฟุคุ" หรือโชคดีที่อบอวลอยู่รอบตัว
ถ้ามีทริปเดินทางไปเที่ยวญี่ปุ่น อย่าลืม NihonSIM ซิมเน็ตสัญญาณ 5G/4G ปริมาณไม่จำกัดของเครือข่ายญี่ปุ่น ออกแบบมาเพื่อรองรับทั้งทริประยะสั้นและระยะยาว ให้คุณเพลิดเพลินกับการเดินทางได้อย่างไร้ขี ดจำกัด
